Lesgeven op het ROC van Amsterdam
Woensdag 18 maart stapte ik in de trein naar Amsterdam Amstel, niet voor een overleg of een afspraak zoals ik gewend ben, maar om voor de eerste keer les te geven op het MBO. Megaspannend natuurlijk!
Vanaf het station was het nog een paar minuten lopen, langs de Amstel, met een heerlijk zonnetje, zo’n moment waarop alles nog open voelt en je nog niet precies weet wat de dag je gaat brengen, terwijl onderhuids ook de spanning zit van iets doen wat je nog niet eerder hebt gedaan.
De eerste klas begon eigenlijk vrij rustig. Een kleine groep van acht leerlingen, die grotendeels gelijktijdig binnenkwamen, met hier en daar iemand die net iets later aansloot, maar zonder dat het echt storend was. Ik gaf een les (toegepast) rekenen in het begrijpen van een loonstrook. Tijdens de les merkte ik dat er verschil zat in wat ze aankonden maar ook in hoe ze meededen. Er zat iemand vooraan die goede vragen stelde waardoor er iets van interactie ontstond, terwijl anderen wat meer afwachtend bleven. Aan het einde van de les was de opdracht toch zo goed als afgerond en had ik het idee ‘iets’ van waarde te hebben toegevoegd.
Na een wandeling langs de Amstel met de docent liepen we naar de volgende klas en deze les ging toch echt anders! Ondanks dat het al middag was, presteerde meer dan de helft van de klas te laat aanwezig te zijn. Het was de eerste les van die dag. Studenten druppelden elke vijf minuten binnen. Midden in de instructie is het best lastig schakelen en elke keer heb je het gevoel opnieuw te moeten beginnen. Gelukkig had ik hulp van de docent bij wie ik de gastles mocht geven!
Voorin zaten drie meiden die interesse hadden en, ondanks dat ze te laat waren, elkaar hielpen tot het einde van de opdracht. Achterin de klas zaten twee jongens die elkaar juist leken te versterken in het niet willen meedoen, in het zoeken naar grenzen, in het een beetje uitdagen van de situatie en misschien ook van mij. Op een gegeven moment vroeg één van hen wat hij moest doen. Mijn automatische reactie was dat niets ‘moet’. Je kan misschien wel raden dat het antwoord was: ‘Dan ga ik ook niets doen.’ In zo’n moment leer je hoe snel je woordkeuze een direct effect heeft. Hoewel ik de eerlijkheid en directheid juist wel weer gaaf vind.
Ik kijk terug op een ervaring waarbij ik redelijk heb kunnen aansluiten op hun eigen belevingswereld met kleine interacties en gesprekken. Wat het meest is bijgebleven is hoe groot de verschillen zijn in motivatie om te leren, misschien omdat er geen alternatief is en deze opleiding (startkwalificatie) wordt gezien als moeten. Hoe groot ook de verschillen zijn in cognitieve capaciteiten en dat deze diversiteit echt iets van je vraagt als docent. Wat me tegelijk opviel, was dat zodra het onderwerp dichter bij hun eigen leven kwam, er wel degelijk iets veranderde.
Ik vond het oprecht heel erg leuk om daar te staan. Om te zoeken, te ontdekken en te merken dat je, al is het maar voor een minimomentje, je mogelijk iets kan toevoegen. Tegelijkertijd bracht het ook een vorm van ongemak met zich mee. Ik kende de namen niet, had geen persoonlijke band met ze opgebouwd en soms ook gewoon echt geen idee hoe ik het beste kon reageren.
Er waren diverse momenten dat ik dacht… doe niet zo raar, niet zo gek. Je zit hier voor jezelf. Pak je kansen! Hoezo is het ver naar een andere school, stageplek? Je hebt hier de metro, trein, bus en alles voorhanden. Mochten mijn kinderen op de leeftijd om te gaan studeren dan zitten ze tenminste één uur in de bus… Toch realiseer ik me dat dit wel het perspectief of de gedachten zijn die deze jongeren op dat moment kunnen hebben.
Deze dag was meer dan alleen twee lessen geven. Het was een inkijkje in een werkelijkheid waarin motivatie, mogelijkheden en omstandigheden continu met elkaar in verhouding staan en waarin je je als docent daar middenin beweegt. Op naar het bedenken van mijn volgende ervaring in mijn ontdekkingsreis. Een les geven als juf op de basisschool of middelbare school. Door te ontdekken, te voelen wat het beste bij mij past. To be continued…..
